سرمایه گذاری در مجارستان از طریق ثبت شرکت، خرید ملک و صندوقهای سرمایهگذاری امکانپذیر است. برای دریافت اقامت سرمایهگذار مهمان، حداقل ۲۵۰ هزار یورو (حدود ۲۹۰ هزار دلار) سرمایهگذاری در صندوق ملکی واجد شرایط یا کمک مالی یکمیلیونیورویی نیاز دارید. این اقامت تا ۱۰ سال اعتبار دارد؛ اما خرید مستقیم ملک بهتنهایی باعث دریافت اقامت سرمایهگذاری نمیشود.
تازهترین تغییرات اقامت سرمایه گذاری مجارستان در ۲۰۲۶
۳ مارس ۲۰۲۶ (۱۲ اسفند ۱۴۰۴): اداره مهاجرت مجارستان شرایط اقامت سرمایهگذار مهمان را با دو گزینه صندوق ملکی حداقل ۲۵۰ هزار یورویی و کمک مالی حداقل یکمیلیونیورویی تشریح کرده است. خرید مستقیم ملک در فهرست سرمایهگذاریهای واجد شرایط این برنامه قرار ندارد.
اگر هدف شما خرید دارایی یا راهاندازی کسبوکار در اروپا است، مجارستان بهعنوان عضو اتحادیه اروپا میتواند یکی از گزینههای قابل بررسی باشد. بااینحال، برای مهاجرت به مجارستان باید میان مالکیت شرکت یا ملک و داشتن مجوز اقامت تفاوت بگذارید. نوع سرمایهگذاری، میزان سرمایه، فعالیت تجاری و هدف شما از زندگی در این کشور تعیین میکند کدام مسیر مناسبتر است.
جی تو اینوستمنت (G2 Investment) خدمات بررسی مسیرهای قانونی سرمایهگذاری و اقامت متناسب با شرایط مالی و خانوادگی شما را ارائه میکند. پیش از انتقال سرمایه، امکانپذیری مسیر اقامتی و ریسکهای قراردادی را بررسی کنید.
- مشاوره: ۰۲۱۴۳۰۰۰۴۲۱ (داخلی ۴)
- G2 Investment
چرا سرمایه گذاری در مجارستان؟
مجارستان عضو اتحادیه اروپا و منطقه شینگن است و به بازار کشورهای اروپایی دسترسی تجاری دارد. نرخ عمومی مالیات بر درآمد شرکتها در این کشور ۹ درصد است؛ البته مالیات کسبوکار محلی، مالیات بر ارزش افزوده و سایر تعهدات ممکن است هزینه نهایی شرکت را افزایش دهند. سودآوری سرمایهگذاری نیز به نوع فعالیت، هزینههای عملیاتی و شرایط بازار بستگی دارد و تضمینشده نیست.
مزایای سرمایه گذاری در مجارستان
مزایای سرمایه گذاری در مجارستان به روش انتخابی و نوع مجوز اقامت شما بستگی دارد. برخی از مهمترین مزایای اقتصادی و اقامتی این کشور عبارتاند از:
- دسترسی تجاری به بازار اتحادیه اروپا و امکان ثبت کسبوکار مطابق قوانین مجارستان
- نرخ عمومی ۹ درصدی مالیات بر درآمد شرکتها، جدا از سایر مالیاتها و عوارض
- امکان دریافت اقامت سرمایهگذار مهمان تا ۱۰ سال در صورت احراز شرایط قانونی
- امکان درخواست الحاق خانواده واجد شرایط در مسیر اقامت سرمایهگذار مهمان
- امکان کار در مجارستان برای دارنده اقامت سرمایهگذار مهمان و همراهان واجد شرایط
- امکان سفر کوتاهمدت به سایر کشورهای شینگن، معمولاً تا ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز، با گذرنامه و کارت اقامت معتبر
دریافت کارت اقامت مجارستان به معنی اجازه کار یا اقامت نامحدود در سایر کشورهای اتحادیه اروپا نیست. همچنین دریافت اقامت موقت، اقامت دائم یا تابعیت را بهصورت خودکار تضمین نمیکند.
روش های سرمایه گذاری در مجارستان

ثبت شرکت، خرید ملک، خرید واحد صندوق سرمایهگذاری ملکی و حمایت مالی از مؤسسات واجد شرایط، روشهای متفاوتی برای سرمایه گذاری در مجارستان هستند. بااینحال، فقط سرمایهگذاری در صندوق ملکی واجد شرایط و کمک مالی مشخصشده در قانون میتوانند مبنای برنامه اقامت سرمایهگذار مهمان باشند.
| روش | مبلغ یا شرط اصلی | ارتباط با دریافت اقامت |
|---|---|---|
| صندوق سرمایهگذاری ملکی واجد شرایط | حداقل ۲۵۰٬۰۰۰ یورو (حدود ۲۹۰٬۰۰۰ دلار آمریکا) | مسیر اقامت سرمایهگذار مهمان؛ مشروط به رعایت الزامات صندوق و درخواست |
| کمک مالی به مؤسسه آموزش عالی واجد شرایط | حداقل ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ یورو (حدود ۱٬۱۶۰٬۰۰۰ دلار آمریکا) | مسیر اقامت سرمایهگذار مهمان؛ کمک مالی بلاعوض |
| ثبت شرکت و مدیریت کسبوکار | بسته به نوع شرکت و فعالیت | امکان بررسی اقامت خوداشتغالی مهمان؛ مستقل از اقامت سرمایهگذار مهمان |
| خرید مستقیم ملک | وابسته به قیمت ملک و مجوز خرید | بهتنهایی مبنای اقامت سرمایهگذار مهمان نیست. |
اقامت مجارستان با صندوق سرمایه گذاری ۲۵۰ هزار یورویی
در این روش باید حداقل ۲۵۰ هزار یورو (حدود ۲۹۰ هزار دلار) واحد سرمایهگذاری یک صندوق ملکی واجد شرایط خریداری کنید. صندوق باید نزد بانک مرکزی مجارستان ثبت شده باشد و مدیر آن الزامات قانونی مربوط به صندوقهای مجاز را رعایت کند. طبق مقررات، حداقل ۴۰ درصد ارزش خالص داراییهای صندوق باید به املاک مسکونی واقع در مجارستان مربوط باشد.
واحدهای صندوق باید حداقل برای ۵ سال در حساب اوراق بهادار مسدود نگهداری شوند. بنابراین، صرف خرید هر صندوق ملکی یا سهام شرکت ساختمانی برای دریافت این اقامت کافی نیست. پیش از سرمایهگذاری، وضعیت صندوق، مدیر صندوق، کارمزدها، شرایط خروج و احتمال کاهش ارزش دارایی را بررسی کنید.
اقامت مجارستان با کمک مالی یکمیلیونیورویی
روش دوم، کمک مالی حداقل یک میلیون یورو (حدود ۱٬۱۶۰٬۰۰۰ دلار) به مؤسسه آموزش عالی واجد شرایط است که توسط بنیاد امانی عمومی دارای مأموریت خدمات عمومی اداره میشود. این کمک باید برای فعالیتهای آموزشی، پژوهشی یا هنری مورد پذیرش قانون باشد.
توجه داشته باشید که این مبلغ کمک مالی بلاعوض است و با سپرده بانکی یا سرمایهگذاری قابل برداشت تفاوت دارد. بنابراین، پیش از انتخاب این روش باید درباره بازگشتناپذیربودن مبلغ و سایر تعهدات آن تصمیم بگیرید.
سرمایه گذاری در مجارستان از طریق ثبت شرکت
ثبت شرکت در مجارستان برای راهاندازی فعالیت تجاری، فروش خدمات یا مدیریت کسبوکار امکانپذیر است؛ اما ثبت شرکت بهتنهایی مجوز زندگی در این کشور نیست. اگر قصد مدیریت واقعی شرکت و دریافت اقامت را دارید، یکی از مسیرهای قابل بررسی، مجوز خوداشتغالی مهمان (Guest Self-Employment) است.
برای دریافت این اقامت باید فعالیت اقتصادی واقعی خود را اثبات کنید. اگر بهعنوان مدیر شرکت درخواست میدهید، معمولاً باید نشان دهید حضور شما برای فعالیت شرکت ضروری است و شرکت میتواند درآمد کافی ایجاد کند یا شرایط استخدام نیروی کار مقرر در قانون را داشته باشد. طرح تجاری، قراردادها، توان مالی، محل سکونت و پوشش درمانی نیز در بررسی پرونده اهمیت دارند.
این مجوز حداکثر برای یک سال صادر میشود و امکان تمدید آن برای حداکثر دو سال دیگر وجود دارد؛ مجموع اعتبار از تاریخ نخستین صدور نمیتواند از سه سال بیشتر شود. برای همراهان نیز محدودیت مهمی وجود دارد: در سال اول صدور این مجوز، درخواست الحاق خانواده اصولاً پذیرفته نمیشود، مگر در موارد استثنایی قانونی.
ثبت شرکت و دریافت اقامت سرمایهگذار مهمان دو مسیر جدا هستند؛ هزینه ثبت شرکت، حداقل سرمایه اقامت سرمایهگذار مهمان محسوب نمیشود.

سرمایه گذاری در مجارستان از طریق خرید ملک
خرید ملک در مجارستان برای متقاضی خارجی، مطابق مقررات مالکیت و مجوز خرید املاک، امکانپذیر است. اتباع کشورهای خارج از اتحادیه اروپا عموماً برای خرید املاک غیرکشاورزی به مجوز مرجع اداری ذیصلاح نیاز دارند. مقررات خرید املاک کشاورزی و برخی انواع زمین نیز محدودکنندهتر است.
خرید مستقیم ملک، حتی با ارزش بالا، بهتنهایی مبنای دریافت اقامت سرمایهگذار مهمان نیست. هزینه نهایی خرید نیز به شهر، نوع ملک، عوارض انتقال، هزینه وکیل، ثبت و تعهدات مالیاتی بستگی دارد. پیش از امضای قرارداد، وضعیت مالکیت و حقوقی ملک را با کمک وکیل و مراجع ثبت بررسی کنید.
شرایط و مدارک اقامت سرمایهگذار مجارستان
برای دریافت اقامت سرمایهگذار مهمان، علاوه بر انجام سرمایهگذاری واجد شرایط، باید شرایط عمومی ورود و اقامت را داشته باشید. مدارک موردنیاز به روش سرمایهگذاری و وضعیت پرونده شما بستگی دارد؛ اما معمولاً موارد زیر بررسی میشوند.
- گذرنامه معتبر و تصویر آن
- مدرک خرید واحدهای صندوق واجد شرایط یا گواهی دریافت کمک مالی از مؤسسه مجاز
- گواهی مسدودبودن واحدهای صندوق در حساب اوراق بهادار برای حداقل ۵ سال، در مسیر صندوق ملکی
- اسناد اثبات توان مالی برای هزینههای زندگی، سفر و خدمات درمانی
- مدارک محل اقامت در مجارستان
- بیمه درمانی یا مدارک پوشش هزینههای درمان
- مدارک هویتی و خانوادگی برای همراهان واجد شرایط، در صورت درخواست
شرایط مالی و مدارک تکمیلی اقامت سرمایهگذار مجارستان
علاوه بر اصل سرمایهگذاری، باید بتوانید توانایی پرداخت هزینههای زندگی، اقامت و درمان خود را اثبات کنید. مدارکی مانند گردش حساب، اسناد بانکی، مدارک درآمد و اطلاعات محل سکونت ممکن است متناسب با وضعیت پرونده درخواست شوند.
اگر قصد دارید همراه خانواده درخواست دهید، اسناد مربوط به رابطه خانوادگی و مدارک هویتی اعضای خانواده نیز اهمیت دارند. ترجمه رسمی یا تأیید مدارک ممکن است مطابق الزامات مرجع بررسیکننده ضروری باشد.
مراحل دریافت اقامت سرمایه گذاری در مجارستان
مراحل زیر مربوط به برنامه اقامت سرمایهگذار مهمان است و با فرایند اقامت خوداشتغالی ناشی از مدیریت شرکت تفاوت دارد. پیش از شروع، باید مسیر سرمایهگذاری و شرایط درخواست ویزا را مشخص کنید.
-
انتخاب روش سرمایهگذاری
صندوق ملکی واجد شرایط یا کمک مالی به مؤسسه آموزش عالی واجد شرایط را انتخاب کنید. پیش از تصمیمگیری، مبلغ موردنیاز، تعهدات و ریسکهای هر روش را بررسی کنید.
-
آمادهسازی اسناد مالی و هویتی
گذرنامه، مدارک هویتی، اسناد مربوط به منشأ و توان مالی و مدارک سرمایهگذاری را مطابق الزامات قانونی آماده کنید.
-
درخواست ویزای سرمایهگذار مهمان
اگر با گذرنامه ایرانی برای ورود به مجارستان به ویزا نیاز دارید، باید از طریق نمایندگی مجاز این کشور در خارج از مجارستان اقدام کنید و مدارک خواستهشده را ارائه دهید.
-
ورود به مجارستان و ثبت درخواست اقامت
درخواست اقامت سرمایهگذار مهمان در مجارستان ثبت میشود و باید ظرف ۳۰ روز از نخستین ورود قانونی مربوط ارائه شود. مهلتها و شرایط پرونده را پیش از سفر بررسی کنید.
-
ارائه مدارک سرمایهگذاری و اطلاعات بیومتریک
اسناد انجام سرمایهگذاری واجد شرایط را ارائه کنید و مراحل مربوط به ثبت اطلاعات و احراز هویت را مطابق درخواست اداره مهاجرت تکمیل کنید.
-
دریافت کارت اقامت و رعایت تعهدات
در صورت تأیید پرونده، کارت اقامت دریافت میکنید. پس از صدور نیز باید شرایط حفظ سرمایهگذاری و الزامات اطلاعرسانی به اداره مهاجرت را رعایت کنید.
زمان بررسی ویزا و کارت اقامت به تکمیل مدارک، بررسیهای اداری و محل ثبت درخواست بستگی دارد. برای کل فرایند، زمان صدور تضمینشدهای وجود ندارد.
هزینههای سرمایه گذاری در مجارستان
حداقل سرمایه موردنیاز با هزینه نهایی پرونده یکسان نیست. علاوه بر اصل سرمایهگذاری، باید هزینههای اداری، ترجمه، وکیل، خدمات بانکی و زندگی در مجارستان را نیز در نظر بگیرید.
| نوع هزینه | مبلغ یا مبنای محاسبه |
|---|---|
| حداقل خرید واحد صندوق ملکی واجد شرایط | ۲۵۰٬۰۰۰ یورو (حدود ۲۹۰٬۰۰۰ دلار) |
| کمک مالی واجد شرایط | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ یورو (حدود ۱٬۱۶۰٬۰۰۰ دلار) |
| ثبت شرکت | وابسته به قالب حقوقی، سرمایه شرکت، خدمات ثبتی و هزینههای اجرایی |
| خرید ملک | قیمت توافقشده ملک و هزینههای انتقال، مجوز و ثبت |
| هزینههای اقامت و ویزا | مطابق تعرفه معتبر هنگام درخواست |
| ترجمه، وکیل، خدمات بانکی و نگهداری سرمایه | متناسب با پرونده و قرارداد خدمات |
هزینههای جانبی سرمایه گذاری و دریافت اقامت در مجارستان
بسته به روش سرمایهگذاری و وضعیت پرونده، ممکن است علاوه بر مبلغ اصلی با هزینههای زیر روبهرو شوید:
- کارمزدهای بانکی و انتقال بینالمللی وجه
- هزینه بررسی حقوقی قراردادها و خدمات وکیل
- هزینه ترجمه رسمی و تأیید مدارک
- کارمزد مدیریت صندوق سرمایهگذاری، در صورت انتخاب مسیر صندوق ملکی
- هزینه درخواست ویزا و صدور کارت اقامت
- هزینه بیمه درمانی و محل سکونت
- مالیاتها و عوارض مرتبط با شرکت یا ملک، در صورت شمول
پیش از پرداخت، فهرست کامل هزینهها و تعهدات را از طرف قرارداد دریافت کنید. مبلغ سرمایهگذاری بهتنهایی نشاندهنده کل بودجه موردنیاز شما نیست.
مالیات سرمایه گذاری و ثبت شرکت در مجارستان
نرخ عمومی مالیات بر درآمد شرکتها در مجارستان ۹ درصد است. بااینحال، این نرخ به معنی مالیات ۹ درصدی بر تمام فعالیتها نیست. مالیات کسبوکار محلی میتواند تا ۲ درصد باشد و مالیات بر ارزش افزوده، حقوق و دستمزد و برخی مالیاتهای ملکی نیز بسته به نوع فعالیت و موقعیت شرکت اعمال میشوند.
| نوع مالیات | نرخ یا وضعیت | توضیحات |
|---|---|---|
| مالیات بر درآمد شرکتها | ۹ درصد | نرخ عمومی مالیات شرکتها در مجارستان |
| مالیات کسبوکار محلی | تا ۲ درصد | وابسته به مقررات محلی و فعالیت شرکت |
| مالیات بر ارزش افزوده | براساس کالا یا خدمت و مقررات مالیاتی | برای فعالیتها و معاملات مشمول اعمال میشود. |
| مالیات حقوق و دستمزد | متناسب با مقررات اشتغال و تعهدات کارفرمایی | در صورت استخدام نیروی کار باید بررسی شود. |
| مالیاتها و عوارض ملکی | وابسته به نوع ملک و مقررات مربوط | ممکن است هنگام خرید، انتقال یا نگهداری ملک اعمال شوند. |
مشوقهای مالیاتی نیز برای پروژهها و فعالیتهای واجد شرایط تعریف شدهاند و عمومی یا خودکار نیستند. پیش از ثبت شرکت، مدل مالی کسبوکار را با احتساب هزینه حسابداری، اظهارنامهها، مالیاتهای محلی و تعهدات کارفرمایی تنظیم کنید.
اخذ اقامت و تابعیت از طریق سرمایه گذاری در مجارستان
اقامت سرمایهگذار مهمان میتواند حداکثر ۱۰ سال اعتبار داشته باشد و در صورت احراز شرایط تا ۱۰ سال دیگر تمدید شود. در روش صندوق ملکی، حفظ سرمایهگذاری واجد شرایط برای تمدید اهمیت دارد. همسر و اعضای خانواده واجد شرایط نیز میتوانند طبق مقررات الحاق خانواده درخواست دهند.
| موضوع | اقامت سرمایهگذار مهمان | اقامت خوداشتغالی مهمان |
|---|---|---|
| مبنای دریافت | انجام سرمایهگذاری واجد شرایط | فعالیت اقتصادی واقعی یا مدیریت کسبوکار مطابق ضوابط |
| مدت اعتبار | حداکثر ۱۰ سال | حداکثر یک سال در صدور اولیه |
| تمدید | تا ۱۰ سال دیگر با رعایت شرایط | حداکثر دو سال دیگر؛ مجموع اعتبار حداکثر سه سال |
| الحاق خانواده | برای اعضای خانواده واجد شرایط امکان درخواست وجود دارد. | در سال اول اصولاً محدودیت دارد، مگر در موارد استثنایی قانونی. |
| اجازه کار | برای دارنده اقامت و همراهان واجد شرایط امکانپذیر است. | تابع شرایط عنوان اقامت و نوع فعالیت مجاز |
| اقامت دائم | بهصورت خودکار ایجاد نمیشود. | دریافت کارت اقامت ملی در این مسیر مجاز نیست. |
اقامت دائم و تابعیت: هیچیک از مجوزهای موقت، بهتنهایی پاسپورت مجارستان یا اقامت دائم را تضمین نمیکنند. امکان تغییر وضعیت یا دریافت اقامت طولانیمدت باید با توجه به عنوان اقامت و شرایط قانونی بررسی شود. برای مثال، اداره مهاجرت مجارستان دریافت «کارت اقامت ملی» را برای دارندگان اقامت خوداشتغالی مهمان مجاز نمیداند.
دریافت تابعیت نیز شرایط مستقلی از جمله اقامت قانونی واجد شرایط و سایر الزامات مقرر در قانون دارد. بنابراین، نباید مدت اعتبار کارت اقامت سرمایهگذاری را با مدت لازم برای دریافت تابعیت یکسان در نظر بگیرید.
ریسکها و محدودیتهای سرمایه گذاری در مجارستان
اگر هدف شما دریافت اقامت است، تنها مبلغ سرمایهگذاری را معیار انتخاب قرار ندهید. نقدشوندگی واحد صندوق، نوسان ارزش دارایی، سابقه مدیر صندوق، هزینههای نگهداری، محدودیت انتقال وجه و قوانین احراز منشأ سرمایه میتوانند بر اجرای برنامه شما تأثیر بگذارند.
- صندوق سرمایهگذاری: احتمال کاهش ارزش دارایی، کارمزدها و محدودیت خروج از سرمایه
- انتقال پول: هزینههای بانکی، محدودیت نقلوانتقال وجه و الزامات اثبات منشأ سرمایه
- خرید ملک: تغییر قیمت، هزینه تعمیرات، مالیات و مجوزهای قانونی موردنیاز
- ثبت شرکت: نیاز به اثبات فعالیت واقعی، درآمد کافی و رعایت تعهدات مالیاتی
- وضعیت اقامت: وابستگی صدور و تمدید مجوز به رعایت شرایط قانونی
در پرونده ثبت شرکت، یکی از مهمترین موضوعات اثبات فعالیت واقعی تجاری و هماهنگی عنوان اقامت با نقش شما در شرکت است. ثبت صوری یا شرکت غیرفعال، مبنای مناسبی برای درخواست یا تمدید اقامت نیست.
انتخاب مسیر سرمایه گذاری در مجارستان
اگر دریافت اقامت بلندمدت اولویت شماست، شرایط صندوق ملکی واجد شرایط و برنامه سرمایهگذار مهمان را بررسی کنید. اگر هدف شما مدیریت و توسعه کسبوکار است، پیش از ثبت شرکت باید شرایط مجوز خوداشتغالی و محدودیتهای همراهان را بسنجید. خرید مستقیم ملک نیز میتواند تصمیم اقتصادی مستقلی باشد، اما جایگزین مجوز اقامت نیست.
پیش از انتقال سرمایه، درباره اعتبار صندوق یا شرکت، هزینههای نهایی، امکان خروج از سرمایهگذاری و شرایط حفظ اقامت بررسی حقوقی و مالی انجام دهید. انتخاب روش مناسب باید براساس هدف، توان مالی و میزان ریسکپذیری شما باشد.
منابع
سؤالات متداول
حداقل سرمایه لازم برای اقامت سرمایه گذاری مجارستان چقدر است؟
حداقل ۲۵۰ هزار یورو (حدود ۲۹۰ هزار دلار) برای خرید واحد صندوق ملکی واجد شرایط یا یک میلیون یورو (حدود ۱٬۱۶۰٬۰۰۰ دلار) کمک مالی بلاعوض به مؤسسه آموزش عالی واجد شرایط نیاز دارید. هزینههای اداری و جانبی جداگانه محاسبه میشوند.
آیا خرید ملک در مجارستان اقامت میدهد؟
خیر. خرید مستقیم ملک بهتنهایی جزو روشهای دریافت اقامت سرمایهگذار مهمان نیست. مالکیت ملک و داشتن حق اقامت دو موضوع حقوقی متفاوتاند.
اقامت سرمایهگذار مجارستان چند سال اعتبار دارد؟
اقامت سرمایهگذار مهمان حداکثر برای ۱۰ سال صادر میشود و در صورت رعایت مقررات، تا ۱۰ سال دیگر قابل تمدید است.
آیا ثبت شرکت در مجارستان اقامت دائم میدهد؟
خیر. ثبت شرکت بهتنهایی اقامت ایجاد نمیکند. برای اقامت خوداشتغالی مهمان باید فعالیت تجاری واقعی و شرایط قانونی را اثبات کنید. این عنوان اقامتی به دریافت کارت اقامت ملی منتهی نمیشود.
مالیات شرکتها در مجارستان چقدر است؟
نرخ عمومی مالیات بر درآمد شرکتها ۹ درصد است. بسته به فعالیت و محل شرکت، مالیات کسبوکار محلی تا ۲ درصد و سایر مالیاتها نیز ممکن است اعمال شوند.
آیا خانواده سرمایهگذار میتوانند در مجارستان اقامت بگیرند؟
همسر و اعضای خانواده واجد شرایط دارنده اقامت سرمایهگذار مهمان میتوانند مطابق ضوابط الحاق خانواده درخواست دهند. اقامت خوداشتغالی مهمان محدودیتهای متفاوتی دارد و در سال نخست عموماً اجازه الحاق خانواده نمیدهد.
همــــــــــــین الان مشــاوره بگیــر!
هفت روز هفته از ساعت ۸ صبح تا ۱۲ شب
پرسش و پاسخ